Circulatiepomp kiezen en vervangen

Wat doet een circulatiepomp in de cv?

De warmtebron verwarmt het water. De circulatiepomp zorgt dat het door het verwarmingscircuit stroomt en weer terugkomt. Daarom noemen we hem bij een cv-installatie ook een cv-pomp. Hij maakt dus niet zelf de warmte die je radiatoren of vloer nodig hebben.

Stel eerst vast in welke kring de pomp zit. Een pomp voor verwarmingswater is niet automatisch geschikt voor een drinkwaterleiding. Een tapwaterpomp heeft een andere toepassing en moet daarvoor geschikt zijn. Ook bij een zonneboiler of water met antivries gelden de voorwaarden van die installatie.

Een pomp bij de vloerverwarmingsverdeler werkt binnen een eigen opzet. Of daar een extra pomp nodig is, hangt af van het systeem. De gids over de vloerverwarmingspomp behandelt dat verschil. Bij stadsverwarming laat je eerst vaststellen welk deel van de installatie jouw pomp bedient. Verander zelf niets aan de afleverset of de netzijde.

Opvoerhoogte is geen gebouwhoogte

Een gesloten verwarmingskring is geen slang die water vrij op zolder uitstort. Het water gaat omhoog én keert door het circuit terug. Voor de pompkeuze tel je daarom niet simpelweg de hoogte van het huis op als benodigde opvoerhoogte. De pomp moet vooral de weerstand van leidingen, bochten, kleppen en afgifte overwinnen.

Die opvoerhoogte beschrijft het drukverschil dat de pomp maakt en wordt vaak in meters weergegeven. Je hebt daarnaast het benodigde debiet nodig: hoeveel water er per uur moet circuleren. Beide horen bij elkaar op een pompcurve. De maximale opvoerhoogte en de maximale waterstroom zijn niet samen één werkpunt.

De vuldruk van de installatie blijft een afzonderlijk aandachtspunt. Dat de gebouwhoogte geen eenvoudige pompmaat oplevert, betekent niet dat de systeemdruk onbelangrijk is. Laat het benodigde werkpunt en de vulvoorwaarden door de installateur bepalen. De algemene uitleg over capaciteit en opvoerhoogte helpt om de getallen op een pompcurve te herkennen.

Wanneer past een vervangende pomp?

Als een nieuwe pomp tussen dezelfde leidingen past, is nog maar één deel van de keuze gemaakt. Onderstaande vergelijking laat zien welke vragen daarnaast openblijven. Het is geen geteste vervangingslijst voor specifieke apparaten.

Gebruik het exacte typenummer en productnummer van de oude pomp. Laat een voorgestelde vervanger bevestigen via de fabrikant of installateur. Bij een pomp die in een ketel is ingebouwd, telt ook de combinatie met dat toestel. Alleen een vergelijkbare buitenmaat of een getal in de naam is daarvoor onvoldoende.

Welke regelstand is geschikt?

Een regelstand bepaalt hoe de pomp reageert als de waterstroom verandert. Bij proportionele druk verlaagt hij het drukverschil als de vraag afneemt. Dat kan passen bij radiatoren met thermostatische kranen. Gaan er kranen dicht, dan hoeft er minder water door dat deel van de installatie. Bij constante druk probeert hij het ingestelde drukverschil vast te houden. Dat kan bij vloerverwarming passen.

Dit zijn richtingen voor de beoordeling, geen algemene standen voor iedere installatie. Welke instelling past, hangt af van het ontwerp en hoe het toestel de pomp aanstuurt. Een geïntegreerde pomp kan bovendien opdrachten van het verwarmingstoestel krijgen. Zet hem daarom niet zomaar op de hoogste stand of op een automatische stand die een andere pomp toevallig heeft.

Met constante druk bedoelen we hier het verschil dat de pomp over het circuit maakt. Het is niet de vuldruk die je op de manometer van de cv afleest. Een hogere pompstand is ook geen vervanging voor het goed verdelen van water over de installatie.

Hoeveel stroom gebruikt de pomp?

Voor het stroomverbruik tellen het opgenomen vermogen en de draaitijd samen. In een fictief voorbeeld draait een pomp 4.000 uur met een gelijkblijvend vermogen:

• 12 W × 4.000 uur ÷ 1.000 = 48 kWh.
• 30 W × 4.000 uur ÷ 1.000 = 120 kWh.

Het verschil is dan 72 kWh. Dat is een rekenvoorbeeld, geen gemeten besparing tussen 2 producten. Een geregelde pomp gebruikt niet steeds hetzelfde vermogen. Vergelijk daarom ook de waterstroom en het drukverschil waarbij de vermogens gelden. Een pomp die minder werk levert, is niet automatisch de passende zuinige vervanger.

Deze berekening gaat alleen over de stroom voor de pomp. Je kunt er geen besparing op gas of warmte uit afleiden.

Veilig vervangen en een storing laten beoordelen

Laat vervanging en elektrische aansluiting door een vakman uitvoeren. In de pomp kan heet water onder druk staan. Alleen de stroom uitschakelen maakt het watergedeelte niet veilig om open te draaien. Open zelf geen pomphuis, bouten of ketelbehuizing om een storing te zoeken.

Je kunt de installateur wel vertellen wat je veilig kunt aflezen. Denk aan het type, een foutmelding op het display, de gekozen instelling en wat je aan de verwarming merkt. Koude radiatoren of geluid bewijzen op zichzelf niet dat de pomp defect is. De installateur kan ook de regeling, waterverdeling en installatiecondities beoordelen.

Blijf van natte elektrische onderdelen af. Werk aan de pomp vraagt veilige uitschakeling tegen onverwacht starten, afkoelen en het volgens de installatievoorschriften wegnemen van de waterdruk. Dat hoort bij de vakmatige vervanging, niet bij een proef met een losgedraaide dop.